Her iki yilda bir Baskanlik doneminin tam yarisinda yapilan secimler bu
nedenle "donem-ortasi" (mid-term) secimler olarak da bilinmekte. Bu
secimlerde 6 yil gorev suresi bulunan Senato uyesi 100 senatorun ucte
biri, 2 yil gore yapan 435 Meclis uyesi secilmekte.
Senatorluk secimlerinde Demokratlarin 40 sandalyesi ve Cumhuriyetcilerin 47
sandalyesi hemen hemen garanti iken Washington, Minnesota, Michigan, Ohio,
Pennsylvania, Rhode Island, New Jersey, Maryland eyaletlerinde Demokratlar,
Arizona ve Tennessee de Cumhuriyetcilerin secimi kazanma olasiliklari yuksek.
Diger yandan Montana, Missouri ve Virginia daki secimlerin beklenen galibi yok.
(Sekil 1: Kaynak NY Times)
Temsilciler Meclisi secimlerinde ise California ve New York dan gelen yaklasik 100
garanti sandalye ile Demokratlarin toplam 198 sandalyesi garanti gibi gozukurken,
Cumhuriyetciler Guney ve Orta Amerikaki eyaletlerdeki ustunlukleri ile yaklasik 180
garanti sandalyeye sahipler. Demokratlarin 198 garantisinin yaninda 16 tane
kazanma ihtimali yuksek sandalyesi bulunmakta. Cumhuriyetcilerin 180 garanti
sandalyesine ek olarak 25 tane de kazanmasi beklenen secim bolgesi bulunmakta.
16 tane secim bolgesininde de secimi kimin kazanacagini belirlemek oldukca zor.
(Sekil 2: Kaynak NY Times)
39 eyalette secimi kazanacak adaylar hemen hemen belli iken, 2004 yilinda
Baskanlik secimlerinin sonucunu belirleyen Ohio eyaleti secim sonuclari yine bu
secimlerde de cok onem tasiyacak. Ohio disinda secimlerde hayati onem tasiyan
ve izlenilmesi gereken diger eyaletler ve kazanmasi olasi partiler soyle: Montana
(belirsiz), Arizona (Cumhuriyetci), Minnesota (Demokrat), Missouri (belirsiz),
Tennessee (Cumhuriyetci), Pennsylvania (Demokrat), Virginia (Cumhuriyetci),
Rhode Island (Demokrat), Connecticut (Demokrat), New Jersey (Demokrat).
Temsilciler Meclisi:
US House of Representatives olarak bilinen Birlesik Devletler Temsilciler Meclisi
50 eyaletten eyaletlerin nufuslarina gore belirlenen agirlikta olacak secilde
belirlenen sayida temsilcilerden olusmakta. Eyaletler Temsilci sayilarina gore alt
bolgelere ayrilmakta ve bu alt bolgeler icin Temsilciler yarismakta. Sadece alt
bolgede yasayip oy kullanmak icin kayit olanlar Temsilciler meclisi secimlerinde oy
kullanabilirler. Temsilci olmak icin gerekli sartlar: yemin toreni esnasinda 25
yasinda olmak, en az 7 yil Amerika da yasal olarak Amerikan vatandasi olarak
yasamis olmak ve secime katildigi eyalette yasiyor olmaktir.
Senatorler Meclisi
US Senate olarak bilinen Birlesik Devletler Senatosu her eyaletten 2 senatorden
olusmak uzere toplam 100 Senatorden olusmakta. Eyalet sinirlari icinde oturan ve
oy kullanmak icin kayit yaptiran herkez secimlere katilabilir. 6 yil gorev suresi
bulunan Senator secimleri her iki yilda bir yapilir ve bu secimlerde Senatorlerin
uctebiri tekrar secilmek icin yarisir. Boylelikle ayni eyalette ayni anda gorevde
bulunan iki senatorler hicbir zaman birbirleri ile yarismak zorunda kalmazlar.
Senator secimlerine katilmak icin gerekli sartlar: yemin toreni esnasinda 30
yasindan buyuk olmak, en azindan 9 yildir Amerikan vatandasi olmak ve secime
katildigi eyalette yasiyor olmaktir.
Secim Oncesi Partilerin Degerlendirilmesi
Amerika'da Turkiye'deki gibi cok partili sistem bulunmaktadir. Bazen bir ucuncu
parti yuksek oranda oy toplayabilse de temel olarak iki parti one cikmaktadir. Bu
partiler, Cumhuriyetci parti ve Demokrat parti dir.
Demokratik Parti (Democratic Party, DNC ) en son yapilan 2004/05 secimlerinde
bircok onemli eyaletlerin valiliklerini kazandi. Ancak 1994 de sandalye ustunlugunu
kaybettikleri Senato ve Meclis (US Senate ve US House) secimlerinde basarili
olamadi.Yine de cogunlugun ucte birinden fazlasina sahip olarak Cumhuriyetci
partinin tek basina yasama hakkina sahip olmasina da engel oldu. 2000 ve 2004
yillarindaki baskanlik secimlerinde G.W. Bush a baskanlik secimlerini kaybetmeleri
parti teskilati uzerinde cok agir etkiler birakti. Son iki secimi de kilpayi kaybeden
Demokratlar Bush un Irak da cikmaza girmesi ve Ekonomik politikasindaki
basarisizliklari ile bagimsiz anketlere gore 2006 Kasim secimlerinde Meclis ve
Senatoda ustunlugu elegecirebilecek seviyede. 2005 yilinda parti baskanligina
getirilen Howard Dean parti organizasyonunda bircok koklu degisiklik yapti. Bu
degisikliklerden belki de en onemlisi secim stratejisinin degistirilmesi olmustur.
Daha onceden sadece belirli eyaletleri kazanmaya yonelik secim stratejisini artik
tum eyaletlerin kazanilmasi stratejisi ile degistirildi.
Cumhuriyetci Parti cok az bir farkla da olsa Amerika
Meclisinde (US House) ustunluge ve ayrica New York, Texas,
Florida gibi onemli eyaletlerin valiliklerine sahip durumda.
Cumhuriyetciler 2000 de Baskanlik secimini kazanip 2004 de
de cok az bir farkla Senatoda (US Senate) ustun hale gectiler.
Partinin en onde gelen ismi hic suphesiz Amerika BD baskani
(2001- ), G.W. Bush 1949 da West Haven, CT de dogdu. Yale
'de lisans egitiminden sonra Harvard da MBA egitimi aldi.
Buyukbabasi eski senator, Babasi da eski Amerika BD
baskanligi yapti. Partinin cesitli kademelerinde gorev aldiktan
Cheney ile beraber katildiklari 2000 baskanlik secimlerini
kazanarak Cumhuriyetcileri tekrar ustun hale getirdiler. Dick
Cheney partinin diger bir onde gelen ismi. Daha onceden
Amerika Savunma bakanligi da yapmis olan Baskan Yardimcisi
Cheney eski Baskanlardan Ford ve Nixon un kabinelerinde de
gorev aldi.
OKUYUCU YORUMLARI:
Demokratlar Ermenileri destekleyecekleri icin (kendi sozleri) benim oyum
Cumhuriyetcilere...
New York
|
